Schatgraven

In de serie Middelaar- Het leven tussen 1940 - 1950 proberen de Schatgravers een beeld te schetsen van een klein onschuldig dorp dat door de Tweede Wereldoorlog totaal verwoest werd maar zich door de naoorlogse aanpak mentaliteit weer compleet wist te herstellen.  Deel 1 gaat over de verwoesting van een prachtig dorpje Het vooroorlogse Middelaar was een klein en een beetje geïsoleerd dorpje dat vooral bestond uit boerengezinnen, ambachtsmensen en een aantal ondernemers. Een hechte gemeenschap waar iedereen elkaar kende. Met een eigen kerk, basisschool, harmonie, voetbalclub, kruidenier en café. Rondom de dorpskern lagen veel weilanden en akkers. Op de plek waar nu de Grote Siep ligt, was de uitgestrekte Middelaarse heide. Een prachtig dorpje waar jammer genoeg niet heel veel oude foto’s van zijn. Maar op de foto’s die er zijn straalt het dorp eenvoud en rust uit. Een dorp van hard werkende mensen die in hun spaarzame vrije tijd elkaar opzochten. 

Het begin van een droom aan de Molen Aan het eind van de 19e eeuw stond er op de plek van het latere Hotel De Plasmolen slechts een eenvoudige watermolen met een bescheiden logement. De bijzondere ligging - aan de voet van de Sint-Jansberg en langs een heldere vijver - trok al in de 19e eeuw dagjesmensen en reizigers aan. Maar pas toen Matthias van der Grinten, een molenaar uit het Duitse Kranenburg, rond 1885 naar Plasmolen kwam, werd het begin gelegd van wat uit zou groeien tot een iconisch hotel. Hij pachtte de twee watermolens inclusief het Logement-Plasmolen in het dorpje de Plasmolen van Baron Verscheur, eigenaar van de Landgoed de Sint Jansberg.

De Vierdaagse is één van de grootse wandelevenementen van de wereld en bestaat al sinds 1909. Vanaf 1925 werd Nijmegen de vaste startplaats van dit evenement. De gemeente Mook en Middelaar maakt sinds die tijd ook een belangrijk onderdeel uit van de route. Door de jaren heen zijn er ook erg veel foto's gemaakt van het evenement. Ons Mooie Mook heeft in de archieven gekeken en wil een sfeerbeeld van de Vierdaagse 'van toen' geven. Op deze foto uit 1937 zie je de wandelaars door de Kerkstraat in Mook heen lopen. Op de achtergrond is het pand van bakkerij Poelen goed te zien. De paar verdwaalde toeschouwers staan in schril contrast met de vele belangstellenden van tegenwoordig. 

Aan de Rijksweg in Mook staat één van de oudste gebouwen van het dorp. Het oude Bondshotel waar nu het Chinees restaurant China Garden in is gevestigd. Dit gebouw heeft een geschiedenis die teruggaat naar 1910. In dat jaar besluit Jan Hendriks, bijgenaamd de Koster, om een hotel-café te laten bouwen om extra inkomsten te genereren. De bijnaam de Koster heeft hij gekregen omdat hij naast veehandelaar en gemeenteontvanger ook meer dan een halve eeuw koster was in Mook.  Het hotel-café had aan de voorkant een opvallende veranda en aan de rechterkant was een winkeltje dat door Jan's vrouw Antonia werd uitgebaat. Foto 1: Hotel-café Hendriks in de jaren 10 van de vorige eeuw.  

Als je door Plasmolen rijdt kun je niet om de grote vijver en het braakliggende terrein heen waar ooit hotel de Plasmolen stond. Een plek boordevol geschiedenis die al eeuwen teruggaat.  Al in de 15e eeuw wordt er in officiële archieven gesproken over een plasmolen in dit gebied. Plasmolen had namelijk drie molens;  twee watermolens en één windmolen. De watermolen die op de locatie van Hotel de Plasmolen stond was een waterkorenmolen. Deze molen werd ook wel de onderste molen genoemd. De vijver voorzag de watermolen van het water dat nodig was om de molenstenen in beweging te krijgen. Naast het molengebouw werd in de 19e eeuw een herberg gebouwd. Het is een verzamelplaats voor allerlei avontuurlijke figuren zoals smokkelaars, stropers, houthakkers, boeren maar ook van boswachters en jachtopzieners. Foto 1: Het oude logement en rechts de oude waterkorenmolen (eind 1800).